Kwarts is een van de meest voorkomende en veelzijdige mineralen op aarde. Door verschillen in kristalstructuur en mineraalinsluitsels ontstaat een grote variatie aan kleuren, patronen en vormen. In deze blog lees je wat kwarts is, hoe kwartsen worden ingedeeld en hoe je de meest voorkomende kwartssoorten herkent.
Wat is kwarts?
Kwarts bestaat uit siliciumdioxide (SiOâ‚‚) en vormt zich diep in de aardkorst. Alle kwartsen hebben dezelfde chemische basis, maar verschillen in de manier waarop de kristallen groeien. Dat verschil bepaalt of een kwarts zichtbaar kristallen vormt of juist een compact, glad geheel wordt.
Globaal wordt kwarts onderverdeeld in twee groepen:
-
Kristallijne kwartsen: Kristallijne kwartsen hebben zichtbare kristallen, mits ze niet geslepen of getrommeld zijn.
-
Microkristallijne kwartsen: ook wel de chalcedoonfamilie, waarbij de kristallen microscopisch klein zijn
Kristallijne kwartsen
Kristallijne kwartsen bestaan uit afzonderlijke kristallen die met het blote oog zichtbaar zijn. Ze hebben vaak een glasachtige glans en duidelijke kristalpunten of -vlakken.
Bergkristal
Bergkristal is de zuiverste vorm van kwarts en staat bekend om zijn helderheid. Ruwe exemplaren vormen vaak puntige kristallen.
Kleur: kleurloos tot licht melkachtig
Structuur: kristallijn, vaak met zichtbare kristalpunten
Samenstelling: SiOâ‚‚
Amethist
Amethist is een paarse kwartsvariant die zijn kleur dankt aan natuurlijke ijzerinvloeden. De kristallen groeien vaak in clusters en hebben een glasachtige glans.
Kleur: lichtpaars tot diep violet
Structuur: kristallijn, zichtbare kristalpunten
Samenstelling: SiOâ‚‚ + Fe
Rookkwarts
Rookkwarts varieert van lichtbruin tot donkergrijs en ontstaat door natuurlijke straling in de aarde.
Kleur: lichtbruin tot donkergrijs
Structuur: kristallijn, glasachtig
Samenstelling: SiOâ‚‚
Rozenkwarts
Rozenkwarts heeft een zachte roze kleur en is meestal licht doorschijnend. De kleur ontstaat door sporen van verschillende elementen en microscopische structuren.
Kleur: zacht roze
Structuur: massief, kristallijn (zonder zichtbare kristalpunten)
Samenstelling: SiOâ‚‚ met sporen van titanium, ijzer of mangaan
Microkristallijne kwartsen (chalcedoonfamilie)
Microkristallijne kwartsen bestaan uit ontelbaar veel microscopisch kleine kwartskristallen die dicht op elkaar gegroeid zijn. Hierdoor hebben ze een compacte structuur en missen ze zichtbare kristalpunten.
Agaat
Agaat herken je aan zijn karakteristieke gelaagde banden. Elke agaat is uniek in patroon en kleur.
Kleur: variabel, vaak meerdere tinten
Structuur: microkristallijn, geband
Samenstelling: SiOâ‚‚ (chalcedoon; kleur en banden ontstaan door structuur en mineraalinsluitsels)
Rode jaspis
Rode jaspis is opaak en diep rood van kleur. Het is een compacte en dichte vorm van chalcedoon.
Kleur: rood tot roodbruin
Structuur: microkristallijn, massief
Samenstelling: SiOâ‚‚ (chalcedoon; kleur door ijzerhoudende insluitsels)
Aventurijn
Aventurijn is een kwartsvariant met fijne mineraaldeeltjes die een subtiele glinstering veroorzaken, ook wel aventurescentie genoemd.
Kleur: groen (meest voorkomend)
Structuur: microkristallijn, massief
Samenstelling: SiOâ‚‚ (chalcedoon; glinstering door mineraalinsluitsels zoals mica of fuchsiet)
Tot slot
Kwarts is een verzamelnaam voor een rijke familie van mineralen, elk met een eigen uitstraling en kenmerken. Door goed te kijken naar structuur, kleur en glans kun je veel leren herkennen. Kleine imperfecties, natuurlijke patronen en gewicht zijn belangrijke aanwijzingen bij echte kwartsen.
Twijfel je over de soort kwarts of de echtheid van een steen?
Je kunt hiervoor ook bij mij terecht. Ik kijk graag met je mee en help je bepalen wat je precies in handen hebt.